با توجّه به تماس تعدادی از همکاران و پرسش درباره ی تمرینات صفحات 90و91 کتاب منطق، تعریف برخی از مغالطات، جهت استفاده ی همکاران گرامی با استفاده از کتب منطقی استخراج گردیده که ذیلاً مشاهده می کنید:

الف) مغالطه در استدلال(ناشی از پیش فرض نادرست)

1. مغالطه ترکیب: اجزاء یا افراد یک مجموعه دارای وصفی باشد و حکم گردد که کل آن مجموعه نیز دارای آن وصف است.

مثال: این بهترین دستگاه است زیرا تمام قطعات آن از بهترین نوع است.

2.مغالطه ی تقسیم: این مغالطه عکس ترکیب است و در آن، کلّ یک مجموعه دارای وصفی است و حکم می کنیم که حتماً اجزا و افراد آن نیز دارای آن وصف خواهند بود.

مثال: او در یک مؤسسه ی بسیار مهمّ و معتبر کار می کند. بنابراین باید آدم مهمّی باشد.

ب)مغالطه در استدلال(مغالطه ی صوری)

3. ایهام انعکاس: در این نوع مغالطه جای موضوع و محمول یا مقدم و تالی عوض شود و کسی گمان کند چون یک قضیّه درست است پس عکس آن نیز درست خواهد بود.

مثال ١:اگر کسی در ایران به دنیا آمده باشد زبان فارسی می داند.

(انعکاس) اگر کسی زبان فارسی بداند در ایران به دنیا آمده است.

مثال ٢:هر ایرانی آسیایی است.

(انعکاس) هر آسیایی ایرانی است.

 

4. سوء تألیف: در تشکیل قیاس، مقرّرات و قواعد رعایت نشود(از جهت مادّه یا صورت خللی وارد شود).

مثال: بعضی از دانش جویان کارگر هستند.

بعضی از کارگران کوشا هستند.

همه ی دانش جویان کوشا هستند.(از مقدمات جزئی نتیجه ی کلّی اخذ شده است. 

۵.جمع مسائل در یک مسأله: در این مغالطه قضیّه ظاهراً یک قضیّه است امّا می توان آن را به دو قضیّه تجزیه کرد. 

مثال: مملکت را فقط حاکمی عادل می تواند اداره کند.(مملکت را حاکم عادل می تواند اداره کند و حاکم غیر عادل نمی تواند اداره کند.) 

ج)تبیین های مغالطی

۶. تفصیل مرکّب: گاهی استناد یک محمول مرکّب بر موضوع درست است، امّا تفصیل دادن و جدا کردن اجزای آن محمول باعث می شود به نتیجه ی نادرست و مغالطه آمیزی برسیم.

مثال: او یک ژاپنی بلند قد است. پس او بلند قد است.

این حیوان یک اسب کوچک است. پس این حیوان، حیوان کوچکی است.

توجّه: برای مثال های بیشتر به کتاب مغالطات علی اصغر خندان و منطق استاد محمد رضا مظفّر و دیگر کتب منطقی که در صفحه ی ٩٢ منطق سال سوم ذکر شده مراجعه شود.

بازدید کننده گرامی ، برای استفاده از سایت لطفا عضو شوید.